Max Nitschke


   Na końcu tego rozdziału chciałbym poświęcić nieco uwagi dawnemu właścicielowi Domu Kuracyjnego, Maksowi Nitschke. Urodził się on w 1865 roku w Rydzewie (niem. Rietzow) w powiecie drawskim. Był synem pastora, miał dziesięcioro rodzeństwa, ukończył szkołę rolniczą. Człowiek ten w ciągu 54 lat życia w Łebie dokonał dla miasta i społeczności tyle, że wystarczyłoby na kilka niezłych biografii.

   Niestety, na jego życiorysie jest ciemna plama, która na zawsze zamknęła mu drogę na piedestały. Nitschke był aktywnym członkiem nazistowskiej partii NSDAP i jawnym antysemitą. Nigdzie jednak nie natrafiłem na chociażby poszlakę, świadczącą o jego działalności przestępczej w związku z działalnością polityczną.

    Z kronikarskiego obowiązku wymienię jego ważniejsze dokonania, których ślady w wielu przypadkach są żywe do dzisiaj. Analizując jego działalność społeczną i gospodarczą dochodzimy do wniosku, że był to człowiek sukcesu. Zdecydowana większość poczynań, do których się zabierał, została zakończona po jego myśli. Już w pierwszych latach pobytu w Nowęcinie, gdzie pełnił posadę administratora (1891-99)  i postawił na nogi upadający majątek, udzielał się społecznie przy zadrzewianiu wydm i miasta. 

   Nie tylko organizował sadzonki, ludzi do pracy, transport itp., ale też opracowywał koncepcje zieleni miejskiej. Było to jego pasją do ostatnich lat życia. Dzięki ogromnemu zaangażowaniu, współcześnie możemy podziwiać wiekowe brzozy przy alei Brzozowej, przyuliczne drzewa w innych rejonach, zalesione wydmy, park wokół Łabędziego Stawku i zachodniej strony ul. Wojska Polskiego i wiele innych miejsc.

    Pasja społecznikowska pchnęła go do założenia w Łebie spółdzielni mleczarskiej, w której później był szefem rady nadzorczej (nieodpłatnie). W tym okresie, czyli pod koniec XIX wieku, Nitschke pisał liczne artykuły do różnych gazet, żeby wypromować ideę budowy linii kolejowej z Lęborka do Łeby. Tam gdzie nie mógł drukować swoich tekstów, tam płacił dziennikarzom z własnej kasy, żeby umieszczali stosowne treści.

   W tym celu spotykał się też nieoficjalnie z urzędnikami, którzy w końcu podjęli pozytywną decyzję o budowie torów. Obsesyjnie chciał umożliwić przyjazdy koleją turystom ze Śląska. Już w tamtych latach był radnym i udzielał się w radzie parafialnej. Te funkcje piastował przez wiele lat. 

   Kolejną jego zasługą był udział w budowie dzielnicy willowej, której pomysł powstania przypisuje się jemu. W międzyczasie stał się człowiekiem zamożnym, który posiadał hotel, majątek Sarbsk (jako 3 wspólnik), dzierżawił knajpę na dworcu, miał sklep kolonialny, dom na wynajem (8 mieszkań), następnie nabył za bezcen Dom Kuracyjny i wiele innych nieruchomości. Był dzierżawcą jeziora Sarbsko i właścicielem kilkuset hektarów gruntów rolnych w różnych miejscach.

    Następnym jego przedsięwzięciem było doprowadzenie do uruchomienia w mieście filii banku Raiffeisen do obsługi obrotu gospodarczego. Mimo nie najmłodszych już lat, intensywnie lobbuje na rzecz budowy zakładu kąpieli gorących, który w roku 1928 wybudowano po sąsiedzku z Domem Kuracyjnym. Ukoronowaniem jego działalności społecznej, było utworzenie od podstaw Pomorskiej Szkoły Szybowcowej na wydmach ruchomych, która rozpoczęła działalność w 1930 roku. Szkoła szybowcowa była jego życiowym pomnikiem, znana w całej Europie ze znakomitych osiągnięć i kadry instruktorskiej o najwyższych kwalifikacjach.  

   Był wydawcą wielu widokówek, folderów i przewodników. Te imponujące dokonania były dziełem człowieka, który miłość do miasta dzielił z nazistowską ideologią nienawiści, dlatego ich wartość dla wielu współczesnych mieszkańców Łeby, może mieć charakter kontrowersyjny. 

   28 stycznia 1945 roku, wyjeżdża z Łeby wraz z rodziną w kierunku zachodnim. Jako człowiekowi związanemu interesami i towarzysko z kierownictwem Stacji Rakietowej (w Domu Kuracyjnym mieszkał szef stacji z małżonką), zaproponowano mu dołączenie do kolumny ewakuacyjnej. Zmarł śmiercią naturalną w zachodnich Niemczech, kilka miesięcy po zakończeniu wojny w wieku 80 lat.